विमानांमध्ये सामान आणि माल चढवणे हा कामकाजाचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. अर्थात, काही अडचण आल्याशिवाय आपण याचा सहसा विचार करत नाही. सामान चढवण्याची आणि साठवण्याची पद्धत प्रत्येक विमानानुसार वेगवेगळी असते. लहान विमानांमध्ये हे काम सहसा हाताने केले जाते, पण काहीवेळा कंटेनरचा वापर केला जातो.
चेक-इन एरियामधून सामान घेणे, विमानतळातून जाणे आणि विमानात चढणे हे विमानतळाच्या पायाभूत सुविधांचे महत्त्वाचे भाग आहेत. सर्व प्रमुख विमानतळांवर कोणत्या ना कोणत्या प्रकारची स्वयंचलित सामान हाताळणी प्रणाली वापरली जाते. यामध्ये टॅग लावलेले सामान चेक-इन एरियामधून लोडिंग किंवा स्टोरेज एरियापर्यंत आणण्यासाठी कन्व्हेयर बेल्ट आणि डिफ्लेक्टर सिस्टीमचा वापर केला जातो. यामुळे सुरक्षा तपासणी करणे देखील शक्य होते.
त्यानंतर सामान साठवले जाते किंवा विमानाद्वारे पोहोचवण्यासाठी ट्रॉलीवर चढवले जाते. आतापर्यंत ही प्रक्रिया प्रामुख्याने हातानेच केली जात होती. परंतु काही विमान कंपन्यांनी आतापासूनच या प्रक्रियेचे स्वयंचलीकरण करण्याचा विचार सुरू केला आहे.
ब्रिटिश एअरवेजने २०१९ च्या अखेरीस हिथ्रो विमानतळावर स्वयंचलित सामान वितरणाची चाचणी सुरू केली. यामध्ये, सामान हाताळणी प्रणालीमधून भरलेले सामान थेट विमानात पोहोचवण्यासाठी स्वयंचलित ट्रॉलींचा वापर केला जातो. एएनएने सुद्धा २०२० च्या सुरुवातीला पूर्णपणे स्वायत्त सामान प्रणालीची एक लहान चाचणी घेतली होती.
सिंपल फ्लाइंगने सामानाची वर्गवारी आणि चढवण्यासाठी रोबोटिक्सच्या कल्पनेचा अभ्यास केला. यामुळे सामान चढवण्याची प्रक्रिया वेगवान होण्याची आणि चुका व सामानाचे नुकसान कमी होण्याची शक्यता आहे.
सामानाची वर्गवारी करून ते पोहोचवल्यानंतर, ते विमानात चढवावे लागते. इथेच ही प्रक्रिया विमानांच्या प्रकारानुसार बदलते. लहान विमानांमध्ये, ते सहसा विमानाच्या कार्गो होल्डमध्ये हाताने चढवले जाते. सर्व प्रादेशिक विमाने आणि बहुतेक नॅरो-बॉडी विमानांमध्ये असे केले जाते. तथापि, ए३२० सिरीजमध्ये कंटेनरचा वापर केला जाऊ शकतो.
मोठ्या प्रमाणात सामान भरण्याला “बल्क लोडिंग” म्हणतात. यामध्ये सहसा कन्व्हेयर बेल्टचा वापर करून सामान विमानाच्या कार्गो होल्डपर्यंत पोहोचवले जाते (जरी सर्वात लहान विमानांमध्ये याची आवश्यकता नसू शकते). त्यानंतर सामान विमानात चढवून ते सुरक्षितपणे ठेवले जाते. बॅगा सुरक्षित ठेवण्यासाठी आणि काहीवेळा कार्गो होल्डला अनेक भागांमध्ये विभागण्यासाठी जाळ्यांचा वापर केला जातो. वजनाचे योग्य वितरण होण्यासाठी, विमानाच्या प्रवासादरम्यान सामानाची हालचाल मर्यादित ठेवणे महत्त्वाचे आहे.
मोठ्या प्रमाणात सामान भरण्याऐवजी, युनिट लोडिंग इक्विपमेंट (ULD) नावाचे कंटेनर वापरणे हा एक पर्याय आहे. विमानाच्या कार्गो कंपार्टमेंटमध्ये सामान सुरक्षित करणे महत्त्वाचे असते, जे मोठ्या विमानांमध्ये अधिक कठीण (आणि वेळखाऊ) असते. सर्व मोठ्या आकाराची विमाने (कधीकधी A320) कंटेनरने सुसज्ज असतात. सामान योग्य ULD मध्ये आधीच भरले जाते आणि नंतर विमानाच्या कार्गो कंपार्टमेंटमध्ये सुरक्षित केले जाते.
ULD वेगवेगळ्या विमानांसाठी वेगवेगळे आकार पुरवते. सर्वात सामान्य म्हणजे LD3 कंटेनर. हा सर्व एअरबस वाइडबॉडी एअरलाइनर्स आणि बोईंग 747, 777 व 787 साठी वापरला जातो. इतर कंटेनर्स 747 आणि 767 सह, वेगवेगळ्या आकारांच्या विमानांच्या कार्गो होल्ड्ससाठी अनुकूलित केलेले आहेत.
A320 साठी, लहान आकाराचा LD3 कंटेनर (ज्याला LD3-45 म्हणतात) वापरला जाऊ शकतो. कमी उंचीचा असल्यामुळे त्यात कमी सामान ठेवता येते. 737 विमानात कंटेनर वापरले जात नाहीत.
माल भरण्याची पद्धत सामानाप्रमाणेच असते. सर्व मोठ्या आकाराच्या विमानांमध्ये (आणि शक्यतो A320 मध्ये) कंटेनर वापरले जातात. मालाच्या वापरामध्ये कंटेनरचा एक महत्त्वाचा फायदा म्हणजे तो माल आधीच भरून ठेवण्याची क्षमता. तसेच, त्यामुळे विमानांमध्ये मालाची ने-आण करणे सोपे होते, कारण बहुतेक कंटेनर वेगवेगळ्या प्रकारांमध्ये अदलाबदल करता येतात.
अलीकडील काही मालवाहतुकीच्या व्यवहारांना अपवाद आहेत. २०२० आणि २०२१ मधील बदलांमुळे, काही विमान कंपन्यांनी प्रवासी विमानांचे मालवाहतुकीसाठी त्वरीत रूपांतर केले आहे. माल भरण्यासाठी मुख्य केबिनचा वापर केल्याने विमान कंपन्यांना उड्डाणे सुरू ठेवण्यास आणि वाढत्या मालवाहतुकीच्या मागणीशी जुळवून घेण्यास मदत होते.
ग्राउंड हँडलिंग ऑपरेशन्स आणि बॅगेज लोडिंग हे विमानतळ कामकाज आणि विमानांच्या उलाढालीचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. याबद्दल अधिक तपशील कमेंट्समध्ये चर्चा करण्यास हरकत नाही.
वार्ताहर-जस्टिन यांना प्रकाशन क्षेत्रात जवळपास दहा वर्षांचा अनुभव असून, आज विमान वाहतूक क्षेत्रासमोर असलेल्या समस्यांची त्यांना सखोल जाण आहे. मार्ग विकास, नवीन विमाने आणि लॉयल्टी यांमध्ये त्यांना विशेष रुची असून, ब्रिटिश एअरवेज व कॅथे पॅसिफिक यांसारख्या विमान कंपन्यांसोबत केलेल्या त्यांच्या विस्तृत प्रवासाने त्यांना या उद्योगातील समस्यांची सखोल आणि थेट माहिती दिली आहे. मुख्यालय हाँगकाँग आणि डार्लिंग्टन, यूके येथे आहे.
पोस्ट करण्याची वेळ: १३ ऑक्टोबर २०२१